Diş Hekimi Tolga Karaköse

Bruksizm (Diş Sıkma) Nedir?

Bruksizm, bireyin dişlerini sıkması, gıcırdatması veya birbirine bastırması durumudur. Genellikle bir çok insan dişlerini sıktığının ya da gıcırdattığının farkında değildir. Sıklıkla uyku esnasında ortaya çıkar.  Uyku durumunun dışında da bireyler dişlerini bilinçsiz bir şekilde sıkabilir. Bireylerin bilinçli olarak yapmış oldukları davranış değildir. Stres yoğunluklu çoğu zaman da dişsel veya nörolojik kökenlidir.

Bruksizm hastalığı nedeni bilinmeyen bir hastalıktır. Çoğu doktor bu hastalığın diş kaynaklı genetik, fiziksel ve psikolojik faktörlerin bir kombinasyonundan kaynaklandığını düşünmektedirler.

  • Kişilik yapısı
  • Genetik faktörler
  • İlaçlar
  • Nörolojik veya psikolojik problemler,
  • Uyku bozuklukları ( uyku apnesi, huzursuz bacak sendromu, migren vb… gibi) etkili olabilir.
  • Anksiyete, stres, öfke, hayal kırıklığı
  • Sigara, Alkol ve Kafein Tüketimi
  • Diş köklerinde kırık ve çatlaklar
  • Dişlerde artmış mobilite (hareketlilik),
  • Diş minesinden ciddi aşınma. Dişte hassasiyet, çatlamış, düzleşmiş, gevşemiş veya yontulmuş dişler
  • Çiğneme kaslarında hipertrofi, çene ağrısı ve hareket kısıtlılığı 
  • Yüz, baş ve boyun ağrıları,
  • Uyku esnasında yüksek sesle dişleri gıcırdatma
  • Çene kitlenmesi ağzı açıp kapatırken çene ekleminden gelen anormal sesler,
  • Dil ve yanağın dişlerin oklüzal düzlemine paralel olan bölgelerinde bruksizmin bu yumuşak dokularda yarattığı travmaya bağlı izler.

Diş doktoru tarafından ağız içi, diş ve çene eklemi muayenesi ile bruksizm teşhis edilebilir. Diş sıkma teşhisi, diş hekimi tarafından tespit edildiğinde daha sonraki seanslarda çene kaslarına bakılarak bruksizmin ilerleyip ilerlemediği kontrol edilir ve bireyin tedaviye ihtiyacı olup olmadığına karar verilir.

Diş sıkma rahatsızlığı, tedavisi mümkün olan bir hastalıktır. Bu tedavinin  başarılı olabilmesi için en önemli nokta sorunun kaynağının doğru bir şekilde tespit edilebilmesidir. İdeal bir teşhis ve tedavi sürecinde fizyoterapistler, psikiyatristler, psikologlar ve nörologlar rol almaktadır.  Diş hekimi ise ortaya çıkan semptomları ve dişlerin durumunun daha kötüye gitmesini engellemektedir. yapılan tedaviler şu şekilde sıralanabilir:

  • Uyurken gece plağı kullanılması Bruksizm’in etkili tedavilerinden biridir. Bu sayede gece diş gıcırdatması ve dişlerin zarar görmesi önlenebilir. Geceleri kullanılacak diş plakları kişinin diş ölçüleri alınarak özel olarak üretilir. Bununla birlikte uyku sırasında diş gıcırdatma sorununu önleyen gece plağı kullanımı Bruksizm hastalığı için kesin bir tedavi yöntemi değildir.
  • Bruksizm bireyin günlük yaşamın yol açtığı stresten kaynaklanıyorsa strese neden olan faktörler ortadan kaldırılmalıdır. Bunun için gerekli durumlarda psikolojik destek alınması ihtiyacı oluşabilir. Ayrıca yürüyüş, müzik dinleme, kitap okuma gibi aktiviteler de stresin azaltılmasında rol oynayabilir.
  • Eğer bireyin dişleri çene kapatıldığında tam olarak üst üste oturmuyorsa dolgu, kuron ya da ortodonti tedavileri ile kapanışın normal bir hale getirilmesi söz konusu olabilir.
  • Hasta özelinde yapılan değerlendirmelerden sonra uygun görülmesi durumunda dental botoks uygulaması da tedavide kullanılabilir. Bu sayede bölgedeki kasın fonksiyonu geçici olarak azaltılarak kasların gevşemesi sağlanabilir. Dental botoks uygulamasında uygulanacak olan ilacın miktarı ve hangi bölgeye uygulanacağı kas kitlesine, bruksizmin derecesine, anatomik yapıya, cinsiyete ve hastanın deri kalınlığına göre değişiklik gösterebilir.